Kadife topunun kenarında dışarı taşan, düzensiz iplik uçları, sahada “sakal” diye adlandırılır. Görüntüyü bozar, kumaşın kalite sınıfını düşürür ve konfeksiyonda ek kırpma işçiliği doğurur. Bu yazı, Van de Wiele kadife tezgâhı çalıştıran usta ve bakım sorumluları için sakalın en sık görülen dört nedenini ve her birinde hangi parçanın kontrol edileceğini anlatıyor. Çoğu vakada ilk bakılacak yer kenar makası olsa da kadife kenarındaki sorun tek bir parçadan kaynaklanmayabilir.
Sakal nedir, neden önemlidir?
Kadife tezgâhında atkı her vuruşta kumaş enini geçer ve kenarda fazlalık bırakır. Bu fazlalık kenar makası tarafından kesilir, kenar örme düzeneği kenarı bağlar ve kesilen artık (telef) kenar telef çekim düzeneğiyle kumaştan uzaklaştırılır. Bu üç işten biri aksarsa kenarda kesilmemiş, yarım kesilmiş ya da kumaşa geri karışmış iplik uçları kalır. Sonuç sakaldır.
Sakal çoğu zaman kademeli gelir. Önce birkaç metrede bir, sonra sürekli görülür. Erken yakalandığında genellikle tek bir parça değişimi veya temizlik ile çözülür.
Kenar makası kadife kenarında neden sakal bırakır? (Neden 1)
En sık neden körleşmiş ya da hasar görmüş kenar makasıdır. Kesici ağız köreldiğinde iplik kesilmek yerine ezilir veya çekilir; uçlar kenarda püsküllü kalır.
Kontrol edilecekler:
- Makas ağzında çentik, parlama veya yuvarlanma
- Makas bıçaklarının birbirine kapanırken boşluk bırakıp bırakmadığı
- Makas bölgesinde birikmiş iplik tozu ve kırpıntı
Van de Wiele VME ve VMM için VME - VMM Kenar Makası Komple (M5) ve tek makas olarak VMM - VME Kenar Makası (M10) bulunur. MPS tezgâhlarda sağ ve sol taraf ayrıdır: MPS Kenar Makası Komple Sağ (M6) ve MPS Kenar Makası Komple Sol (M7).
Neden 2: Zayıflamış yay veya boşluk yapan bağlantı
Makas ağzı keskin olsa bile bıçakları birbirine bastıran yay yorulmuşsa ya da makasın bağlandığı parçada boşluk oluşmuşsa kesim tam olmaz. Bu durumda sakal genelde düzensiz aralıklarla görülür; bazı vuruşlar temiz kesilir, bazıları kesilmez.
VME ve VMM tezgâhlarda VME - VMM Kenar Makas Yayı (M16) ve VME - VMM Kenar Makas Bağlantısı (M8) bu kontrolün konusudur. Yayın gerginliğini elle karşılaştırmak için aynı tezgâhın diğer tarafındaki makas iyi bir referanstır.
Neden 3: Kenar örme düzeneğinin kenarı bağlamaması
Kenar örme, kesimden sonra kenarı sabitleyen düzenektir. Örme elemanı aşınmışsa veya ipliği düzgün beslenmiyorsa kesilen atkı uçları kenarda tutulmaz ve dışarı kayar. Bu durumda makas yeni olsa bile sakal geçmez.
Katalogda üç tip kenar örme elemanı bulunur: iğneli (KO1), delikli (KO2) ve kanallı (KO3). Tezgâhınızda hangisinin kullanıldığını bilmiyorsanız fotoğrafını göndermeniz yeterli.
Neden 4: Telef çekiminin yetersiz kalması
Kesilen kenar artığı düzenli çekilmezse makas bölgesinde birikir, bir sonraki kesimi engeller ve kopan parçalar kumaş kenarına geri karışır. Kenar Telef Çekim Dişlileri (D10) aşındığında çekim düzensizleşir. Makas bölgesinde sürekli kırpıntı birikiyorsa önce bu düzeneğe bakın.
Saha notu: Sakal tek tarafta mı, iki tarafta mı? Yalnızca bir kenardaysa sorun o taraftaki makas, yay veya örme düzeneğindedir. İki kenarda birden başladıysa ortak bir nedene, örneğin atkı ipliği değişikliğine veya genel bir ayar kaymasına bakmak daha hızlı sonuç verir.
Hızlı arıza tablosu
| Belirti | Olası neden | Kontrol edilecek parça |
|---|---|---|
| Sürekli, düzenli sakal | Kör makas ağzı | Kenar makası (M5, M10, M6, M7) |
| Aralıklı sakal, bazı vuruşlar temiz | Yorgun yay veya boşluklu bağlantı | Kenar makas yayı (M16), bağlantı (M8) |
| Kesim temiz ama uçlar kenardan kayıyor | Kenar örme bağlamıyor | Kenar örme elemanı (KO1, KO2, KO3) |
| Makas bölgesinde kırpıntı birikmesi | Telef çekimi zayıf | Kenar telef çekim dişlileri (D10) |
| Sakal iki kenarda aynı anda başladı | Ortak bir ayar veya iplik değişikliği | Önce ayar ve iplik, sonra parçalar |
Kontrol sırası
Zaman kaybetmemek için şu sırayı öneriyoruz:
- Makas bölgesini temizleyin ve sakalın devam edip etmediğine bakın.
- Makas ağzını gözle ve parmakla kontrol edin.
- Yayı karşı taraftaki yayla karşılaştırın, bağlantıda boşluk arayın.
- Kenar örme elemanının iplik beslemesini izleyin.
- Telef çekiminin her vuruşta artığı aldığını doğrulayın.
Parçaların tamamını Makas Grubu sayfasında kod bazında bulabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Makası bileyerek kullanmaya devam edebilir miyim?
Bazı işletmeler bileme yapar; ancak bilemeden sonra makasın kapanma düzgünlüğü bozulmuşsa sakal kısa sürede geri gelir. Hasarlı veya çentikli makasta değişim daha güvenilirdir.
Sağ ve sol makas birbirinin yerine takılır mı?
MPS tezgâhlarda sağ ve sol kenar makası ayrı kodlarla sunulur (M6 ve M7). Yerlerine doğru tarafın takılması gerekir.
Sakal kumaş kalitesini mi yoksa sadece görünümü mü etkiler?
Öncelikle görünümü ve kalite sınıfını etkiler; ancak kenarda kesilmeyen iplikler sarım sırasında sorun çıkarabilir ve konfeksiyonda ek işçilik gerektirir.
Kenar makası kadife tezgâhınıza uygun mu, emin değilseniz makasın fotoğrafını WhatsApp’tan 0541 951 44 10 numarasına gönderin, kodunu birlikte bulalım.
